គ្រីស្ទបរិស័ទ & ជំងឺកូរ៉ូណា

វាមិនប្រាប់យើងថា តើជំងឺនោះអាចរាលដាលលឿនប៉ុណ្ណានោះទេ។ តាមពិតទៅជំងឺកញ្ជ្រិល (Measles) មានកម្រិត R0 ១២-១៦!

៣០ មករា ២០២០អានរយៈពេល ៧ នាទី

មើល៨០៥៨ដង១មតិ

ថ្មី

ៗនេះ មានគ្រូពេទ្យម្នាក់ពីសាលាវេជ្ជសាស្ត្រហាវ៉ាដ (Harvard Medical School) បានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម twitter ថា ជំងឺកូរ៉ូណាគឺជា «កម្រិតជំងឺរាតត្បាតអាចឆ្លងយ៉ាងឆាប់រហ័សដូចគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរផ្ទុះអញ្ចឹង» (“thermonuclear pandemic level bad”) ហើយគេបានចែករំលែកការបង្ហោះរបស់គាត់ច្រើនជាង ១៦០០០ ដងទៅទៀត!

ប៉ុន្តែ តើការអះអាងរបស់គាត់មានមូលដ្ឋានលើភស្តុតាងដែរឬទេ? គ្រប់អ្វីៗគឺស៊ីសងគ្នាទៅលើការសន្មត R0 នៃជំងឺ។ R0 (“R naught”) គឺជាសញ្ញាមួយផ្នែកគណិតវិទ្យា ដែលទាក់ទងត្រង់ថា តើជំងឺនោះអាចមានការឆ្លងដល់កម្រិតណាល។ គេបានសន្មតថា កម្រិតជំងឺរាតត្បាតអាចរាលដាលក្នុងចន្លោះ R0 ១.៤-៣.៨។ ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះ ដោយសារយើងមានព័ត៌មានថ្មីបន្ថែម ការសន្មតនៃ ៣.៨ ត្រូវបានធ្លាក់ចុះដល់ ២.៥ វិញ។

សរុបសេចក្ដីទៅ តើអ្នកណាខុស អ្នកណាត្រូវ? តើជំងឺកូរ៉ូណានេះអាក្រក់ដូចដែលគេបានលើកឡើងមែនឬ? តាមពិតទៅ ជាចំណុចដំបូង ការសន្មត R0 នៃជំងឺនេះមិនប្រាប់យើងថា វាអាក្រក់ប៉ុណ្ណានោះទេ គឺគ្រាន់តែប្រាប់យើងថាតើវាអាចឆ្លងដល់កម្រិតណាតែប៉ុណ្ណោះ។ មានជំងឺជាច្រើនដែលអាចឆ្លងដូចជំងឺថ្មីនេះដែរ ហើយខ្លះក៏ឆ្លងលើសនេះទៅទៀត។ ជំងឺផ្ដាសសាយជាប្រចាំឆ្នាំមាន R0 ១.៣ ហើយមនុស្សរាប់លាននាក់ផ្ដាសសាយរាល់ឆ្នាំ។ ជំងឺសារស៍ (SARS) មានកម្រិត R0 ២-៥ ហើយបានរាលដាលឆ្លងដល់មនុស្សប្រមាណតែ ៨០០០ នាក់តែប៉ុណ្ណោះ។ តួលេខ R0 គឺជាការសន្មតថាជំងឺនោះអាចឆ្លងដល់កម្រិតណាតែប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនប្រាប់យើងថា តើជំងឺនោះអាចរាលដាលលឿនប៉ុណ្ណានោះទេ។ តាមពិតទៅជំងឺកញ្ជ្រិល (Measles) មានកម្រិត R0 ១២-១៦!

លោកស្រី ម៉ៃយា ម៉ាជូមឌឺ (Maia Majumder) ពីសាលាវេជ្ជសាស្ត្រហាវ៉ាដ (Harvard Medical School) បានលើកឡើងថា៖ «យើងបានគិតខុសដោយគិតថា ការមានកម្រិត R0 ខ្ពស់ នោះមានន័យថា យើងនឹងមិនអាចគេចផុតរួចជៀសចេញពីការមានជំងឺរាតត្បាតនេះ ដែលតាមពិតទៅ វាមិនមែនមានន័យដូចនោះទេ។»

កម្រិត R0 ក៏មិនបានប្រាប់យើងថា តើនឹងមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ និងស្លាប់ពីជំងឺនេះដែរ។ វាគ្រាន់តែសន្មតអំពីរបៀបនៃការដែលជំងឺនោះអាចរាលដាលក្នុងល្បឿនប៉ុណ្ណាតែប៉ុណ្ណោះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ជំងឺកូរ៉ូណាថ្មីនេះមានអត្រាមរណភាពស្លាប់តែប្រមាណ ២% ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ។ តួលេខនេះមិនទាំងជិតដល់អត្រាមរណភាពនៃការស្លាប់នៃ ១០ % ដែលកើតចេញពីជំងឺសារស៍ (SARS) ឬក៏ជំងឺម៉ារស៍ (MERS ដែលជាជំងឺមួយទៀតស្រដៀងនឹងជំងឺកូរ៉ូណាដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២) ដែលមានអត្រាមរណភាពដល់ ៣៤%។

ដូច្នេះ តើវាជាការល្អទេដែលយើងមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយលាងដៃឲ្យបានញឹកញាប់ជាងរាល់ដង? ជាការល្អ។ ប៉ុន្តែ តើយើងចាំបាច់ត្រូវភ័យខ្លាចមែនឬ? ទេ! កុំចេះតែជឿនូវរាល់អ្វីៗដែលលោកអ្នកអាន ឬក៏ឃើញគេបង្ហោះឲ្យសោះ។ ចូររកមើលភស្តុតាង។ ចូរប្រាកដថាឯកសារដែលលោកអ្នកកំពុងតែអានមានលើកឡើងនូវព័ត៌មានចេញពីប្រភពដែលអាចជឿទុកចិត្តបាន។

ហើយលើសពីនោះទៅទៀត ក្នុងនាមយើងជាគ្រីស្ទបរិស័ទ យើងមិនចាំបាច់ភ័យខ្លាចទេ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ឱកាសនេះទុកជាការជឿទុកចិត្តលើព្រះអម្ចាស់ ក្នុងរបៀបដ៏ជ្រាលជ្រៅជាងមុន! ហើយអធិស្ឋានសូមឲ្យមានឱកាស ដើម្បីនឹងប្រកាសដំណឹងល្អជាមួយនឹងក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្ដិ និងអ្នកជិតខាងយើង ខណៈពេលដែលលោកអ្នកមានសន្តិភាពដែលកើតចេញពីការទុកចិត្តលើព្រះអម្ចាស់ ដោយសារលោកអ្នកបានផ្ញើជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងជីវិតរបស់អស់អ្នកដែលលោកអ្នកស្រឡាញ់ដល់ព្រះអង្គ។

ចូរយើងរម្លឹកគំនិតយើងជាថ្មីជាមួយនឹងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បីឲ្យពេលវេលាដូចនេះ មិនឲ្យយើងធ្លាក់ក្នុងសេចក្ដីល្បួងនៃការភ័យខ្លាច ប៉ុន្តែឲ្យយើងជឿទុកចិត្តលើព្រះជាម្ចាស់ដ៏ពេញដោយឥទ្ធិឫទ្ធិចេស្ដាទៅវិញចុះ៖

«ព្រះយេហូវ៉ាជាពន្លឺ និងជាព្រះសង្គ្រោះខ្ញុំ តើខ្ញុំនឹងខ្លាចអ្នកណា? ព្រះយេហូវ៉ាជាទីជម្រកយ៉ាងមាំនៃជីវិតខ្ញុំ តើខ្ញុំញញើតនឹងអ្នកណា?» (ទំនុកតម្កើង ២៧:១)។

«ដ្បិតព្រះទ្រង់មិនបានប្រទានឲ្យយើងមានវិញ្ញាណ ដែលតែងតែខ្លាចឡើយ គឺឲ្យមានវិញ្ញាណដ៏មានអំណាច សេចក្ដីស្រឡាញ់ នឹងប្រាជ្ញានឹងធឹងវិញ» (២ធីម៉ូថេ ១:៧)។

ហើយចូរឲ្យយើងសម្លឹងមើលទៅឯថ្ងៃដែលព្រះយេស៊ូវនឹងធ្វើនៅរាល់គ្រប់អ្វីឲ្យថ្មីសារឡើងវិញ ហើយនឹងលែងមានសេចក្ដីស្លាប់ និងជំងឺឈឺស្កាត់ទៀតដែរ!

«ព្រះទ្រង់នឹងជូតអស់ទាំងទឹកភ្នែក ពីភ្នែកគេចេញ នឹងគ្មានសេចក្ដីស្លាប់ ឬសេចក្ដីសោកសង្រេង ឬសេចក្ដីយំទួញ ឬទុក្ខលំបាកណាទៀតឡើយ ដ្បិតសេចក្ដីមុនទាំងប៉ុន្មាន បានកន្លងបាត់ទៅហើយ» (វិវរណៈ ២១:៤)។

និពន្ធដោយ៖ លោកគ្រូ វែល ណាថាន
បកប្រែដោយ៖ លោក ឈាង បូរ៉ា
កែសម្រួលដោយ៖ លោក ទេព រ៉ូ, និងលោក ខែម បូឡុង

តើអ្នកគិតយ៉ាងណា?

៣១ពិន្ទុ

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ?

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

១៥២៨៦

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ៦ មករា ២០២៦

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

វាគ្មានអ្វីគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ យើងបានទទួលសំណួរជាច្រើនពីបេសកជននៅតាមតំបន់នានា…

អានបន្ថែម

តើ៧០អាទិត្យ ក្នុងកណ្ឌគម្ពីរដានីយ៉ែលជាអ្វី? (ដានីយ៉ែល ៩)

៣១០៤

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ២៥ វិច្ឆិកា ២០២៥

តើ៧០អាទិត្យ ក្នុងកណ្ឌគម្ពីរដានីយ៉ែលជាអ្វី? (ដានីយ៉ែល ៩)

អត្ថន័យសំខាន់នៃការកាត់ស្រាយកណ្ឌគម្ពីរ ដានីយ៉ែល ៩:២៦-២៧ គឺជាការសង្កេតរបស់សាវ័កម៉ាថាយ ត្រង់ដែលព្រះយេស៊ូវកំពុងមានបន្ទូលអំពីការបំផ្លិចបំផ្លាញដែលត្រូវនឹងមកក្រុងយេរូសាឡឹម និងព្រះវិហារបរិសុទ្ធ (ម៉ាថាយ ២៤:១៥)។

អានបន្ថែម

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

១១២៣

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៨ វិច្ឆិកា ២០២៥

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

ព្រះយេស៊ូវ ពួកសាវ័ក និងពួកសិស្សរបស់ទ្រង់ ពួកគេទាំងអស់បានសួរបណ្តាជននូវសំណួរជាក់លាក់។ ឥឡូវនេះ ប្រហែលជាពួកយើងគួរពិចារណាប្រើសំណួរដូចគ្នាទាំងនេះ សម្រាប់ក្រុមតូចរបស់យើងទាំងអស់។

អានបន្ថែម

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់ហេតុបណ្ដាញ

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

៥១៨៣

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៣ កុម្ភៈ ២០២៦

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

Why was Jesus baptized?

អានបន្ថែម

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

៨២៤២

ក្តៅៗ

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ៣០ ធ្នូ ២០២៥

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

សាវ័ក ប៉ុល និងអ្នកនិពន្ធព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មីផ្សេងទៀតបានប្រើប្រាស់ពាក្យថា «អ្នកត្រួតត្រា» ជំនួសគ្នាទៅវិញទៅមកជាមួយនឹងពាក្យ «ពួកចាស់ទុំ»។ ឧទាហរណ៍៖ សូមពិចារណានៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរ ទីតុស ១:៥-៧។

អានបន្ថែម

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

៨២១៨

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ២៣ ធ្នូ ២០២៥

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

ឯអ្នកណាដែលឈ្នះ នោះនឹងបានគ្រងសេចក្ដីទាំងនេះទុកជាមរដក អញនឹងធ្វើជាព្រះដល់អ្នកនោះ ហើយអ្នកនោះនឹងធ្វើជាកូន

អានបន្ថែម

តើអ្នកដែលមិនបានសង្គ្រោះ នឹងទទួលរងទុក្ខពីការជំនុំជម្រះដ៏អស់កល្បជានិច្ចឬទេ? (២ថែស្សាឡូនីច ១)

២៥១

ក្តៅៗ

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៦ ធ្នូ ២០២៥

តើអ្នកដែលមិនបានសង្គ្រោះ នឹងទទួលរងទុក្ខពីការជំនុំជម្រះដ៏អស់កល្បជានិច្ចឬទេ? (២ថែស្សាឡូនីច ១)

កណ្ឌគម្ពីរ ២ថែស្សាឡូនីច ១:៨ បានលើកឡើងអំពី «ការសងសឹក» របស់ព្រះជាម្ចាស់។ ពាក្យជាភាសាក្រិក «អេកឌីខេស៊ីស» (ekdikēsis) បង្ហាញអំពីសេចក្ដីយុត្តិធម៌ ឬការផ្ដន្ទាទោស ដោយសំដៅទៅលើសេចក្ដីយុត្តិធម៌នៃការប្រោសលោះរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ជំនួសឲ្យអ្នករើសតាំងរបស់ទ្រង់ (លូកា ១៨:៧-៨) ឬសំដៅទៅលើការផ្ដន្ទាទោសដ៏សុចរិតរបស់ទ្រង់ទៅលើអ្នកដែលទាស់ប្រឆាំងនឹងទ្រង់ (លូកា ២១:២២; រ៉ូម ១២:១៩)។

អានបន្ថែម