ការស្វែងរកអត្ថន័យក្នុងព្រះបន្ទូល

មួយវិញសោត អំណាចដែលក្លាយពីការមានតៗគ្នាក៏មានដែរ។ អ្នកកាត់ស្រាយសព្វថ្ងៃនេះក៏ទទួលបានអំណាចពីអ្នកនិពន្ធផងដែរ នៅពេលដែលគាត់កាត់ស្រាយអត្ថបទរបស់អ្នកនិពន្ធដោយមានភាពត្រូវគ្នាជាមួយនឹងអត្ថន័យរបស់អ្នកនិពន្ធ។ ដូច្នេះ ក្នុងវិសាលភាពដែលអ្នកកាត់ស្រាយបដិសេធដោយមិនពឹងផ្អែកលើការយល់ដឹងរបស់គាត់ផ្ទាល់ ហើយចុះចូលចំពោះ ឆន្ទៈរបស់អ្នកនិពន្ធ នោះគាត់ក៏មានអំណាចក្នុងការប្រាប់អ្នកដទៃថា «អត្ថបទនេះមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច» ដែរ។

១១ មករា ២០២១អានរយៈពេល ២៤ នាទី

មើល៤២៤ដង

ក្នុ

ងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ ខ្ញុំតែងតែឆ្លើយសំណួរឥតឈប់ឈរទាក់ទងទៅនឹងលំហាត់ និងសេចក្ដីរំពឹងនៃការសិក្សា។ នៅពេលដែលខ្ញុំឆ្លើយទៅកាន់សិស្សណាម្នាក់ថា «ទេ! កូនមិនអាចប្រើប្រាស់កំណត់ចំណាំសិក្សាពេលប្រឡងបានឡើយ» ខ្ញុំមានន័យដូច្នោះ ហើយគាត់ក៏យល់បានដែរ។

ពេលខ្ញុំប្រាប់សិស្សណាម្នាក់ថា «កូនមិនអាចប្រើប្រាស់កំណត់ចំណាំសិក្សាពេលប្រឡង» ការឆ្លើយតបដំបូងរបស់គាត់គឺមិនមែនរៀបរៀងពាក្យពេចន៍របស់ខ្ញុំជាថ្មីម្ដងទៀត ដើម្បីបង្កើតនូវអត្ថន័យដែលនឹងនាំឲ្យគាត់ស្កប់ស្កល់តាមការប៉ងប្រាថ្នារបស់គាត់ឡើយ។ ពិតណាស់! គាត់អាចមានអារម្មណ៍ស្មុគស្មាញ ឬក៏បាក់ទឹកចិត្តទាក់ទងទៅនឹងការឆ្លើយតបរបស់ខ្ញុំ។ គាត់អាចព្យាយាមសូមករណីលើកលែង ដោយរំពឹងលើកាលៈទេសៈរបស់គាត់បាន។ គាត់ក៏ថែមទាំងអាចទទួលស្គាល់ចម្លើយរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកមានផែនការលាក់កំបាំងក្នុងការរកផ្លូវវាងទាក់ទងនឹងពាក្យពេចន៍របស់ខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែ អារម្មណ៍របស់គាត់ និងអត្ថន័យរបស់ខ្ញុំគឺជាចំណុចខុសគ្នាជាពីរប្រភេទ។

នេះគឺជាចំណុចពិតនៃជីវិតរស់នៅជាប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រសិនបើខ្ញុំទិញផ្ទះណាមួយ នោះខ្ញុំជាប់ចំណងក្នុងអត្ថន័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទាក់ទងនឹងការទិញលក់។ ប្រសិនបើខ្ញុំបើកបរទៅកន្លែងទិញម្ហូបអាហារ ដាច់ខាត! ខ្ញុំត្រូវតែគោរពតាមអត្ថន័យនៃសញ្ញាសម្គាល់តាមផ្លូវ និងច្បាប់បើកបរ។ ពេលខ្ញុំមានសកម្មភាពរួមគ្នាជាមួយនឹងប្រពន្ធ និងកូនៗរបស់ខ្ញុំ ដាច់ខាត! ខ្ញុំត្រូវតែគោរពអត្ថន័យនៃពាក្យពេចន៍របស់ពួកគេ ប្រសិនបើខ្ញុំប្រាថ្នាចង់មានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងពួកគេ។ នៅក្នុងកម្រិតមូលដ្ឋានចុងគេបង្អស់ ការនៅជាប់តាមអត្ថន័យរបស់អ្នកផ្ដល់ព័ត៌មានគឺធ្វើឲ្យជីវិតយើងដំណើរការបាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ជីវិតនឹងបាក់បែកពេលយើងមិនអើពើលើអត្ថន័យនោះ។

ប៉ុន្តែ ពេលខ្លះ យើងមិនមានភាពទៀងទាត់ក្នុងរបៀបដែលយើងចូលទៅកាន់ទំនាក់ទំនង ជាពិសេសពេលទាក់ទងជាមួយនឹងព្រះគម្ពីរ។ វាមិនមែនជារឿងពិបាកទេក្នុងការយល់អំពីស្ថានភាពខាងក្រោមនេះ ពីព្រោះយើងជាច្រើននាក់ក៏ធ្លាប់ដកបទពិសោធន៍ពីវាដែរ។ មានមនុស្សមួយក្រុមបានជួបជុំគ្នាសម្រាប់ការបរិភោគអាហារ ការប្រកបគ្នា និងការសិក្សាព្រះបន្ទូល។ ម្ចាស់កម្មវិធីនៃការប្រជុំគ្នាបានថ្លែងអំណរគុណដល់ទាំងអស់គ្នាដោយគ្រាន់តែបាន «បង្ហាញមុខ»។ គាត់អានខគម្ពីរមួយ ហើយបន្ទាប់មកសួរនូវសំណួរដ៏សំខាន់មួយ «តើខគម្ពីរមួយនេះមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះលោកអ្នក?»។ យើងត្រូវចំណាយពេលចាំបន្តិច ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកការឆ្លើយតបនឹងកើតមានឡើង។ «ចំពោះខ្ញុំ ខមួយនេះមានន័យថា...»។ ខណៈពេលដែលអ្នកចូលរួមចាប់ផ្ដើមចែកចាយមតិយោបល់របស់ខ្លួន នោះវាក៏នឹងបង្កឲ្យមានការរំភើបយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែរ។ ម្ចាស់កម្មវិធីបញ្ជាក់អះអាងចម្លើយនីមួយៗ។ បើនិយាយឲ្យខ្លីទៅ ការសិក្សាព្រះបន្ទូលគឺជាកន្លែងសុវត្ថិភាព—ជាកន្លែងដែលត្រូវការ ដើម្បីបញ្ចេញការសម្ដែងដោយខ្លួនឯង (ដើម្បីសម្ដែងអារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន) និងការទទួលស្គាល់។ អ្វីក៏អាចទទួលបានដែរ (លុះត្រាតែចម្លើយរបស់បុគ្គលណាម្នាក់មិនរិះគន់ចម្លើយរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ផ្សេងទៀតដែលគាត់ទើបតែលើកឡើង!)។

ប៉ុន្តែ តើនេះដំណើរការបានដោយរបៀបណាទៅ? យើងទទួលស្គាល់ថា ការឆ្លើយតបបែបនេះនឹងបង្កបង្កើតឲ្យមានរឿងរ៉ាវជាច្រើន ប្រសិនបើយើងយកមកអនុវត្តក្នុងជីវិតជាប្រចាំថ្ងៃ—មិនថាទាក់ទងនឹងការបង្រៀនសិស្សការបង់ថ្លៃប្រាក់កម្ចី ការបើកបរលើផ្លូវសាធារណៈ ឬក៏ការបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងមនុស្សនោះទេ។ ជាពិសេស យើងនឹងជំទាស់ ពេលមានបុគ្គលណាម្នាក់កាត់ស្រាយពាក្យពេចន៍របស់យើងក្នុងរបៀបនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ទាក់ទងនឹងព្រះគម្ពីរ ស្ទើរតែគ្រប់ទាំងអស់ទទួលយកបាន។ ភាសានៃព្រះគម្ពីរត្រូវបានយកមកប្រើហាក់បីដូចជា វាជាករណីលើកលែងពីច្បាប់ដូចគ្នានៃការទាក់ទង និងការយល់ដឹងដែលអនុវត្តនៅក្នុងជីវិតជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជាការដ៏គួរឲ្យសោកស្ដាយណាស់ ព្រះគម្ពីរគឺជាសៀវភៅដែលទទួលបានការធ្វើបាបខ្លាំងជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សលោក។

ការនេះជំរុញឲ្យយើងពិចារណាលើសំណួរមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយចំនួន៖ «តើអ្វីទៅជាអត្ថន័យ? ហើយថា តើអ្នកណាមានអំណាចក្នុងការកាត់ស្រាយវា?»។

យើងអាចឆ្លើយសំណួរដំបូងបានយ៉ាងងាយស្រួល។

«អត្ថន័យ» សំដៅទៅលើចំណុចនៃទំនាក់ទំនងដែលអ្នកនិពន្ធ ឬក៏អ្នកនិយាយបានរៀបចំទុកក្នុងសតិសម្បជញ្ញៈរបស់គាត់ដែលគាត់ចង់បញ្ចេញតាមរយៈពាក្យពេចន៍ និងវេយ្យាករណ៍ដែលគាត់ប្រើប្រាស់។

បើនិយាយបែបអវិជ្ជមាន អត្ថន័យគឺមិនមែនជាអ្វីដែលអ្នកអាន ឬក៏អ្នកស្ដាប់មានអារម្មណ៍នោះទេ។ វាមិនមែនជាអ្វីដែលអ្នកអាន ឬក៏អ្នកស្ដាប់បានគិតទុកជាមុននោះទេ។ ហើយវាក៏មិនមែនជាអ្វីដែលអ្នកអាន ឬក៏អ្នកស្ដាប់បង្កើតឡើងដែរ។ អ្នកអាន ឬក៏អ្នកស្ដាប់មិនផ្ដល់អ្វីទេទៅលើអត្ថន័យ។ ផ្ទុយទៅវិញ អត្ថន័យនៃប្រភេទនៃទំនាក់ទំនងណាមួយ—ការនិយាយផ្ទាល់មាត់ ការសរសេរចេញជាអក្សរ ឬក៏កាយវិការដៃ—គឺផ្ដោតទៅលើអ្នកទំនាក់ទំនង មិនមែនលើអ្នកទទួលការទំនាក់ទំនងនោះទេ។

ជាថ្មីម្ដងទៀត វាសំខាន់ណាស់ក្នុងការកត់សម្គាល់ថា អត្ថន័យបែបនេះគឺយើងអាចមើលឃើញផ្ទាល់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ វាពន្យល់ពីមូលហេតុនៃការបង់ប្រាក់កម្ចី ការបើកបរលើផ្លូវ និងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍អាចដំណើរការបាន។ អស់អ្នកដែលបដិសេធអត្ថន័យមួយនេះ—ជាពិសេសគ្រូអធិប្បាយដែលប្រកាសសម័យទំនើបៗ—នឹងរម្លាយចោលករណីរបស់ខ្លួនខណៈពេលដែលពួកគាត់ចាប់ផ្ដើមសម្ដែងមតិយោបល់ ហើយជាពិសេសនៅពេលដែលពួកគាត់អះអាងថា អ្នកដែលជំទាស់ជាមួយនឹងពួកគាត់មិនបានយល់ពីពួកគាត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវទេ! ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគាត់គឺជាការបម្រើខ្លួនឯងទាំងស្រុង។ ពួកគាត់ប្រាថ្នាចង់មានអំណាចលើពាក្យពេចន៍របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែបោះបង់ពាក្យពេចន៍របស់អ្នកផ្សេងចោល ដែលកំពុងមានចំណែកក្នុងការជជែកវែកញែក។

ការផ្ដល់អត្ថន័យដូចនោះក៏មិនមានលក្ខណៈទាបជាងក្នុងការកាត់ស្រាយព្រះគម្ពីរដែរ។ ប្រសិនបើយើងពិតជាជឿថា ព្រះគម្ពីរបានថ្លែងនូវអ្វីដែលព្រះគម្ពីរបានចែងជាការបើកសម្ដែងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ នោះមិនមានអ្វី ក្រៅពីការជេរប្រមាថទេ ក្នុងការដែលយើងជឿថា—ក្នុងនាមជាអ្នកទទួល—បានផ្ដល់អត្ថន័យទៅលើព្រះគម្ពីរ។ ជា «ការបើកសម្ដែង» ព្រះគម្ពីរគឺជាលទ្ធផលនៃព័ន្ធកិច្ចរបស់ព្រះជាម្ចាស់ក្នុងការសម្ដែងចំណេះដឹងមកកាន់យើង—ចំណេះដឹងដែលយើងមិនអាចស្គាល់បានក្រៅពីនោះ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលសាវ័ក ប៉ុល បានហៅព្រះបន្ទូលថាជា «ព្រះជាម្ចាស់បានផ្ទុកផ្ដាក់ព្រះបន្ទូល» (រ៉ូម ៣:២ គខប)។ ព្រះបន្ទូលគឺជាសេចក្ដីអត្ថាធិប្បាយរបស់ព្រះជាម្ចាស់មកកាន់យើង។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលសាវ័ក ប៉ុល បានពណ៌នាថាព្រះបន្ទូលគឺ «ព្រះទ្រង់បានបញ្ចេញព្រះវិញ្ញាណបណ្ដាលឲ្យតែង»—ឬក៏ថាបើបកឲ្យចំៗ «គឺជាការផ្លុំខ្យល់ពីព្រះជាម្ចាស់» (២ធីម៉ូថេ ៣:១៦)។ សាររបស់ព្រះគម្ពីរកើតចេញពីព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់តែមួយអង្គគត់។ អត្ថន័យនៃបរិបទព្រះគម្ពីរគឺមិនរំពឹងលើអ្នកអាននោះទេ។ អត្ថន័យនៅមានដដែល ទោះបើថាអ្នកអានយល់ ឬក៏មិនយល់ក៏ដោយ។

ការផ្ដល់អត្ថន័យបែបនេះនាំមកនូវការពិនិត្យសង្កេតមួយចំនួនទៀត៖

«អត្ថន័យ» គឺជាគោលដៅនៃការកាត់ស្រាយ។

បើនិយាយឲ្យខ្លីទៅ គោលបំណងនៃការសិក្សាព្រះគម្ពីរដ៏ពិតគឺថា ឲ្យស្វែងរកឃើញក្នុងបរិបទនៃព្រះគម្ពីរនូវអត្ថន័យដែលព្រះជាម្ចាស់សព្វព្រះហឫទ័យក្នុងការសម្ដែងឲ្យឃើញតាមរយៈព្រះបន្ទូល និងវេយ្យាករណ៍ដែលបានសរសេរចុះក្នុងរបៀបដែលព្រះអង្គបានជ្រើសរើសក្នុងការប្រើប្រាស់—អ្នកសរសេរព្រះគម្ពីរ។ ការកាត់ស្រាយព្រះបន្ទូលឲ្យបានត្រឹមត្រូវគឺមិនមែនជាទង្វើនៃការបង្ហាញភាពច្នៃប្រឌិត ឬក៏ការនិយាយអំពីខ្លួនឯងនោះទេ។ ហើយក៏មិនមែនជាទង្វើនៃការវិភាគលើខ្លួនឯងទាក់ទងនឹងចិត្តសាស្ត្រ ឬក៏ការ ចែកចាយខាងឯ ព្រលឹងវិញ្ញាណដែរ។ អ្នកអានគឺមិនមែនជាគោលដៅ ឬក៏ជាស្ថានីយនៃការកាត់ស្រាយព្រះបន្ទូលចុងក្រោយនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការសិក្សាព្រះបន្ទូលឲ្យបានត្រឹមត្រូវផ្ដោតទៅលើអត្ថន័យនៃបទគម្ពីរយោងតាមព្រះជាម្ចាស់។ វាទាមទារឲ្យអ្នកអានបដិសេធការដែលចង់គឺផ្ដោតលើតែខ្លួនឯង ដែលរំពឹងឲ្យខគម្ពីរគាំទ្រការយល់ដឹងមុនៗ និងការគិតរបស់គាត់។ វារម្លឹកអ្នកអានឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នដោយទាស់ប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីល្បួងដែលនៅជិតបង្កើយក្នុងការអានដោយដាក់ខ្លួនគាត់ចូលទៅក្នុងបរិបទ ហើយបន្ទាប់មកដកខ្លួនឯងចេញវិញ។

«អត្ថន័យ» មានន័យដូចគ្នាទៅនឹងអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់មានន័យ។

ដូចដែលបានលើកឡើងខាងលើ «អត្ថន័យ» គឺជាអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធ ឬក៏អ្នកនិយាយបានរៀបចំទុកក្នុងសតិសម្បជញ្ញៈរបស់គាត់ដែលគាត់ចង់បញ្ចេញតាមរយៈពាក្យពេចន៍ និងវេយ្យាករណ៍ដែលគាត់ប្រើប្រាស់។ នេះទាមទារឲ្យយើងយល់ថា អត្ថន័យមានន័យដូចគ្នាទៅនឹងអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់មានន័យ។

អត្ថន័យ = អ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់មានន័យ

ការយល់ និងគោរពភាពស្មើគ្នានេះគឺជាចំណុចដ៏ចាំបាច់ក្នុងការទទួលជោគជ័យក្នុងជីវិតជាប្រចាំថ្ងៃ។ ការបោះបង់វានឹងនាំឲ្យមានការបំផ្លាញចោល។ អ្នកនិពន្ធសៀវភៅដែលមិនទាក់ទិននឹងសាសនាម្នាក់លោក អ៊ី. ឌី. ហើរសជ៍ (E. D. Hirsch) ដែលជាអ្នករិះគន់ម្នាក់ បានពណ៌នាយ៉ាងត្រឹមត្រូវទាក់ទងនឹងអ្វីដែលសំខាន់ ពេលដែលគាត់សរសេរថា៖

«ពេលដែលអ្នករិះគន់បោះបង់អ្នកនិពន្ធដើមចោលដោយចេតនា ពួកគាត់ផ្ទាល់បានវាយប្រហារយកទីតាំងអ្នកនិពន្ធ ហើយការនេះក៏នាំមកនូវការខុសឆ្គងដែលមិនអាចគេចផុតមួយចំនួន ដែលយើងកំពុងតែប្រឈមមុខជាមួយសព្វថ្ងៃនេះ ទាក់ទងទៅនឹងភាពជ្រួលច្របល់ខាងទ្រឹស្ដី។ កាលពីមុនមានអ្នកនិពន្ធតែមួយទេ ប៉ុន្តែឥឡូវមានអ្នកនិពន្ធជាច្រើនបានងើបក្បាលឡើង ម្នាក់ៗកាន់នូវអំណាចដែលបុគ្គលបន្ទាប់នឹងកាន់។ ការបោះបង់អ្នកនិពន្ធដើមចោល ជាអ្នកកាត់ស្រាយអត្ថន័យ គឺជាការបដិសេធនូវគោលការណ៍ដ៏សាមញ្ញហើយគួរឲ្យទទួលយកបានចោល ដែលការនោះអាចនាំមកនូវការកាត់ស្រាយដ៏ត្រឹមត្រូវវិញបាន….ដ្បិតប្រសិនបើអត្ថន័យនៃអត្ថបទណាមួយមិនមែនជាអត្ថន័យរបស់អ្នកនិពន្ធ នោះមានន័យថា គ្មានការកាត់ស្រាយណាអាចមានភាពស៊ីគ្នាជាមួយនឹងអត្ថន័យនៃបរិបទបានឡើយ ដោយសារអត្ថបទមិនអាចមានការប្រាកដច្បាស់លាស់ ឬក៏ប្រាកដអត្ថន័យបានដែរ2។»

លទ្ធផលនានានៃការវែកញែកនេះមិនមែនមិនសំខាន់ជាងក្នុងការកាត់ស្រាយព្រះគម្ពីរទេ។ មូលហេតុដែលមានការច្របូកច្របល់ និងការច្រឡូកច្រឡំជាច្រើនសព្វថ្ងៃនេះក្នុងក្រុមជំនុំគឺ ពីព្រោះវាកើតឡើងចេញពីការបរាជ័យក្នុងការផ្ដល់អត្ថន័យនៃអត្ថបទព្រះគម្ពីរឲ្យមានភាពស្មើគ្នាជាមួយនឹងអត្ថន័យដែលអ្នកនិពន្ធព្រះគម្ពីរចង់ឲ្យមាន។

ខណៈពេលដែលអ្នកអានដកអត្ថន័យចេញពីការបណ្ដាលឲ្យតែងរបស់ព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធចេញ នោះពួកគេមិនមែនគ្រាន់តែកំពុងតែវាយប្រហារលើអំណាចរបស់អ្នកនិពន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏ថែមទាំងបំផ្លាញនូវផ្នត់គំនិតនៃអត្ថន័យចោលដោយផ្ទាល់ទៀតផង។

ដូច្នេះ សំណួរដ៏សំខាន់ក្នុងការសិក្សាព្រះគម្ពីរមិនអាចមានដូចនោះបានឡើយ៖ «ដែលខគម្ពីរមួយនេះមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះខ្ញុំ?»។ ដាច់ខាត! សំណួរគឺត្រូវតែដូចនេះ៖ «តើអ្នកនិពន្ធចង់មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច តាមរយៈអ្វីដែលគាត់បានសរសេរចុះ?»។ ប្រសិនបើយើងមើលរំលង ឬក៏មិនអើពើលើសំណួរដ៏ពិតមួយនេះ នោះអត្ថន័យគឺលែងមានន័យទៀតហើយ។

«អត្ថន័យ» គឺជាលទ្ធផលនៃការនិពន្ធពីរនាក់។

ការវែកញែកទាក់ទងទៅនឹងអត្ថន័យរបស់អ្នកនិពន្ធដោយផ្អែកទៅលើអត្ថបទក្នុងព្រះគម្ពីរដាច់ខាតត្រូវតែមានចំណុចទាក់ទងនឹងអ្នកនិពន្ធពីរ និងទំនាក់ទំនងរវាងព្រះជាម្ចាស់ ហើយមនុស្សក្នុងមូលហេតុដែលព្រះអង្គតែងព្រះគម្ពីរ។

មួយវិញសោត តាំងពីដើមដល់ចប់ ព្រះគម្ពីរបានផ្ដល់ជាភស្តុតាងថាគឺជាព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ សាវ័ក ប៉ុល បានសង្ខេបយ៉ាងល្អទាក់ទងនឹងទីបន្ទាល់ដ៏ច្រើនលើសលប់នេះ៖ «គ្រប់ទាំងបទគម្ពីរ ព្រះទ្រង់បានបញ្ចេញព្រះវិញ្ញាណបណ្ដាលឲ្យតែង» (២ធីម៉ូថេ ៣:១៦)។ ស្របពេលនោះដែរ ព្រះបន្ទូលក៏បានបញ្ជាក់ផងដែលថា អ្វីៗដែលមានចែងនៅក្នុងគឺ៖ មនុស្សដែលបាននាំឲ្យមាន ដែលព្រះអង្គបានប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍។ មានការអះអាងថាអ្នកនិពន្ធមិនបានសរសេរព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហាក់បីដូចជាមនុស្សយន្ត ឬក៏ពេលដែលគាត់សប្បាយរីករាយដែលមិនអាចទប់បានឡើយ។ អ្នកនិពន្ធមានចំណែកយ៉ាងពេញទី—បេះដូង គំនិត និងព្រលឹង—ក្នុងការសរសេរព្រះបន្ទូល។

ដូច្នេះ ដូចដែលសាវ័ក ប៉ុល បានប្រកែកថាយើងគួរហៅគ្រប់អ្វីៗឲ្យត្រឹមត្រូវថា «បទគម្ពីរ» ជា «ព្រះទ្រង់បានបញ្ចេញព្រះវិញ្ញាណបណ្ដាលឲ្យតែង» ក៏បានលើកឡើងថា «ព្រះអង្គបានបើកសម្ដែងអាថ៌កំបាំងឲ្យខ្ញុំស្គាល់ ដូចខ្ញុំបានសរសេរយ៉ាងសង្ខេបពីខាងដើមរួចមកហើយ» ហើយថា «ពេលអ្នករាល់គ្នាអានសេចក្ដីនេះ អ្នករាល់គ្នាមុខជានឹងយល់ពីចំណេះរបស់ខ្ញុំអំពីអាថ៌កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ទ» ជាមិនខាន (អេភេសូរ ៣:៣-៤)។ និយាយម្យ៉ាងទៀត អត្ថន័យរបស់សាវ័ក ប៉ុល នៃការបណ្ដាលឲ្យតែង (អ្វីដែលគាត់ «បានសរសេរយ៉ាងសង្ខេបពីខាងដើម»—សំដៅទៅលើកណ្ឌគម្ពីរ អេភេសូរ ២) ទាំងពីរគឺជាលទ្ធផលនៃការ «បើកសម្ដែង» ហើយក៏ដូចគ្នាជាមួយនឹង «ចំណេះ» របស់គាត់ផងដែរ។

ប្រាកដណាស់! ចំណុចនៃអ្នកនិពន្ធពីរក៏បានប៉ះពាល់លើបញ្ហាជាច្រើនដែលយើងមិនអាចលើកឡើងនៅពេលនេះបាន។ ប៉ុន្តែ ជាចំណុចចាប់ផ្ដើម វាជាការដ៏សំខាន់ណាស់ដែលយើងយល់អំពីផ្នត់គំនិតនៃអ្វីដែលយើងហៅថា ការព្រមព្រៀងរបស់ព្រះ នេះគឺជាជំនឿដែលជឿថាព្រះជាម្ចាស់ត្រួតត្រាលើគំនិតនៃដំណើរការរបស់អ្នកនិពន្ធព្រះគម្ពីរដល់កម្រិតដែលថាអត្ថន័យនៃពាក្យពេចន៍របស់ពួកគាត់បានចុះចូលផ្ទាល់ទៅនឹងអត្ថន័យរបស់ទ្រង់ក្នុងពាក្យពេចន៍ដូចៗគ្នា។

អត្ថន័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងមនុស្សក្នុងអត្ថបទព្រះគម្ពីរមានភាពស៊ីគ្នាដល់ថ្នាក់ថាអាចនិយាយឡើងហាក់បីដូចជាតែមួយ គ្មានផ្នែកនៃអត្ថបទណាមានភាពពឹងផ្អែកលើព្រះជាម្ចាស់ ឬក៏លើមនុស្សជាងនោះទេ។

លោក បិនយ៉ាមិន វ័រហ្វៀលដ៍ (Benjamin Warfield) បានសង្ខេបយ៉ាងល្អថា៖

«ហេតុអ្វីបានជាយើងមិនជឿថា ព្រះជាម្ចាស់ដែលនាំឲ្យគោលបំណងរបស់ទ្រង់បានក្លាយជាផលផ្លែក្នុងការដែលព្រះអង្គត្រួតត្រាលើពិភពលោកនេះ ដោយគ្មានអំពើហិង្សាដល់កម្រិតទី២ ឬក៏ឈ្លានពានលើរបស់សព្វសារពើដែលទ្រង់បានបង្កើតទាក់ទងទៅនឹងឆន្ទៈសេរីនៃការជ្រើសរើស ត្រួតត្រាលើដំណើរការនៃគំនិតរបស់ឧបករណ៍ដែលទ្រង់បានជ្រើសរើស ដើម្បីសម្ដែងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គក្នុងការធានាថាពួកគេនឹងនិយាយពាក្យពេចន៍របស់ព្រះអង្គក្នុងរបៀបនិយាយរបស់ខ្លួន3?»

«អត្ថន័យ» គឺមានតែមួយ មានការកំណត់ និងមានគោលបំណង។

គោលការណ៍នៃអត្ថន័យរបស់អ្នកនិពន្ធតម្រូវឲ្យមានគោលការណ៍នៃអត្ថន័យតែមួយ។ ដោយសារអត្ថន័យអត្ថបទណាមួយមានភាពស៊ីគ្នាជាមួយនឹងព្រះជាម្ចាស់ និងមនុស្ស ហើយការឆ្លើយតបរបស់អ្នកអានមិនអាចមានការប៉ះពាល់លើបាន ដូច្នេះនឹងតែងតែមានអត្ថន័យតែមួយគត់ក្នុងអត្ថបទណាមួយដែលកំពុងមើល—អត្ថន័យដើមពេលនិពន្ធតាំងពីលើកដំបូង។

លើសពីនោះទៅទៀត ដោយសារអត្ថន័យនៃអត្ថបទណាមួយមិនអាចមានការបែកគ្នាចេញពីអត្ថន័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងមនុស្ស ដូចដែលមានលើកឡើងក្នុងការនិពន្ធដើម នោះអត្ថន័យនៃអត្ថបទព្រះគម្ពីរក៏មិនអាចមានការផ្លាស់ប្រែតាមពេលវេលាឡើយ។ ពិតណាស់! ការបើកសម្ដែងបន្តបន្ទាប់អាចបន្ថែមទៅលើចំណេះដឹងដែលបានប្រមូលផ្ដុំដែលត្រូវបានបើកសម្ដែងអំពីប្រធានបទណាមួយដែលអត្ថបទត្រូវបានលើកឡើង។ ប៉ុន្តែ ការបើកសម្ដែងបន្តបន្ទាប់មិនអាចបំផ្លាស់បំប្រែអត្ថន័យនៃអត្ថបទនោះបានឡើយ។

ហើយកាន់តែលើសពីនោះទៅទៀត អត្ថន័យនៃអត្ថបទនោះក៏នៅមានភាពដូចគ្នាសម្រាប់អ្នកអានគ្រប់រូបដែរ។ វាមិនមានការបំផ្លាស់បំប្រែពីអ្នកកាត់ស្រាយមួយទៅអ្នកកាត់ស្រាយមួយទៀតនោះទេ ពីប្រពៃណីមួយទៅប្រពៃណីមួយទៀត ឬក៏ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយទៀតនោះដែរ។ វាបន្តនៅទៀងទាត់ មានគោលបំណង នៅស្ថិតស្ថេរ ហើយក៏នៅមានកំណត់អ្វីមួយលើទំព័រនៃព្រះបន្ទូលទៀតផងដែរ។

សរុបសេចក្ដីទៅ អត្ថបទមួយមិនអាចមានអត្ថន័យលើអ្វីដែលវាមិនមានអត្ថន័យលើបាន ហើយវាក៏មិនអាចមានន័យនូវអ្វីដែលវាមិនអាចមានន័យឥឡូវនេះបានឡើយ។ គោលបំណងនៃគុណភាពរបស់អត្ថបទខគម្ពីរធ្វើឲ្យការសិក្សាព្រះគម្ពីរមានសុទិដ្ឋិនិយម មានប្រយោជន៍ និងថ្វាយព្រះកិត្តិយសដល់ព្រះជាម្ចាស់។ វាលើកទឹកចិត្តឲ្យអ្នកអានបន្តអត់ធ្មត់។ ទោះបើគាត់ទំនងនឹងមានការពិបាកក្នុងការទាញយកអត្ថន័យនៃអត្ថបទក៏គាត់នៅអាចមានទំនុកចិត្តត្រង់ថា ទោះជាយ៉ាងណាក្ដីក៏អត្ថន័យនៅមានដដែល។ វាអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកកាត់ស្រាយមានការជជែកវែកញែកដែលមានផលផ្លែ ខណៈពេលដែលពួកគាត់ទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនមានប្រវត្តិដែលងាយគិតតែពីខ្លួនឯង និងការព្យាយាមរកយុត្តិធម៌សម្រាប់សេចក្ដីសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួនក្នុងអត្ថបទផ្ទាល់។ វាគឺជាការការពារដ៏សំខាន់មួយទាស់ប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងដែលកើតចេញពីភាពទុទ្ទិដ្ឋិនិយម និងការអស់សង្ឃឹម។ វាផ្ដល់នូវមូលដ្ឋានសម្រាប់ជំនឿដ៏ពិតក្នុងអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូល—ជំនឿដែលយើងអាចពណ៌នាដោយមានភាពក្លាហានថា «ជាចិត្តដែលដឹងជាក់ថានឹងបានអ្វីៗដូចសង្ឃឹម ជាការជឿជាក់លើអ្វីៗដែលមើលមិនឃើញ» (ហេព្រើរ ១១:១)។

«អត្ថន័យ» មានភាពខុសគ្នាពីអ្វីដែលសំខាន់។

«ភាពសំខាន់» គឺជាការមានទំនាក់ទំនងរវាងអត្ថន័យដែលត្រូវបានបើកសម្ដែងឡើងក្នុងអត្ថបទ និងបរិបទនានា នៃផ្នត់គំនិត ឬក៏ចំណុចទាំងមូលតែម្ដង។ ដូច្នេះ ខណៈពេលដែលអត្ថន័យនៃអត្ថបទណាមួយមានអត្ថន័យតែមួយ ហើយមិនអាចកែប្រែបាន នោះភាពសំខាន់នៃអត្ថន័យនោះនៅមានការបត់បែន ឬក៏បែបនេះបែបនោះពីអ្នកអានម្នាក់ទៅអ្នកអានម្នាក់ទៀតបាន។

ទោះបើថាមានអត្ថន័យតែមួយក្នុងអត្ថបទណាមួយ ក៏អត្ថន័យនោះនៅអាចមានការអនុវត្តជាច្រើនបែបបាន—ការអនុវត្តដែលសូម្បីតែអ្នកនិពន្ធក៏មិនដែលនឹកស្រមៃដល់។

ឧទាហរណ៍៖ សូមពិនិត្យមើលពាក្យពេចន៍របស់សាវ័ក ប៉ុល ក្នុងកណ្ឌគម្ពីរ អេភេសូរ ៤:២៩ «មិនត្រូវឲ្យមានពាក្យអាក្រក់ណាមួយចេញពីមាត់អ្នករាល់គ្នាឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវនិយាយតែពាក្យល្អៗ សម្រាប់ស្អាងចិត្តតាមត្រូវការ ដើម្បីឲ្យបានផ្តល់ព្រះគុណដល់អស់អ្នកដែលស្តាប់»។ មានអត្ថន័យតែមួយគត់សម្រាប់ពាក្យពេចន៍ទាំងនោះ គឺអត្ថន័យដែលសាវ័ក ប៉ុល ចង់មានខណៈពេលដែលព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធធ្វើការ ដើម្បីបណ្ដាលឲ្យគាត់សរសេរ។ ពេលដែលសាវ័ក ប៉ុល សរសេរពាក្យពេចន៍ទាំងនេះសម្រាប់ក្រុមជំនុំអេភេសូរ ពិតណាស់គាត់មិនបានគិតដល់ប្រភេទនានានៃការទាក់ទងគ្នាដែលមានសព្វថ្ងៃនេះក្នុងទម្រង់ជាច្រើនបែបលើបណ្ដាញសង្គមឡើយ។ អ្វីដែលគាត់បានគិតគឺការទំនាក់ទំនងតាមមាត់ របៀបនៃការដែល «ពាក្យចេញពីមាត់អ្នករាល់គ្នា» ហើយជាប្រយោជន៍ដល់ «អស់អ្នកដែលស្តាប់»។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ក៏នៅមានទំនាក់ទំនងរវាងអត្ថន័យនៃពាក្យពេចន៍របស់សាវ័ក ប៉ុល ក្នុងកណ្ឌគម្ពីរ អេភេសូរ ៤:២៩ និងរបៀបដែលគ្រីស្ទបរិស័ទសព្វថ្ងៃនេះចូលរួមក្នុងបណ្ដាញសង្គមដែរ។ យើងហៅទំនាក់ទំនងនេះថាសំខាន់ ហើយនៅត្រង់នេះ—មិនមែនក្នុងអត្ថន័យ—ពេលមានចំណុចខុសៗគ្នា។ ប៉ុន្តែ ខណៈពេលដែលមានចំណុចខុសៗគ្នាក្នុងលទ្ធផលប្រកបដោយភាពសំខាន់ នោះដាច់ខាតភាពសំខាន់ក៏នៅតែជាយុថ្កាការដែលមិនអាចបំផ្លាស់បំប្រែបាន និងអត្ថន័យគោលនៃអត្ថបទផ្ទាល់ ប្រសិនបើវាមានអំណាច។

តើអ្នកណាជាអ្នកផ្ដល់អត្ថន័យ?

ការពិនិត្យសង្កេតអំពីអត្ថន័យទាំងនេះជួយយើងឲ្យឆ្លើយនូវសំណួរមូលដ្ឋានទី២ដែលបានលើកឡើងខាងលើ៖ តើអ្នកណាមានអំណាចក្នុងការកាត់ស្រាយអត្ថន័យបាន? ចម្លើយមានពីរយ៉ាង។ ម្យ៉ាងគឺថា អំណាចនៃការកាត់ស្រាយអត្ថន័យគឺមាននៅលើតែអ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ។ ដាច់ខាត! អ្នកនិពន្ធគឺជាបុគ្គលដំបូង និងជាបុគ្គលចុងក្រោយនៃការផ្ដល់អត្ថន័យទៅលើអត្ថបទរបស់គាត់។

និពន្ធដោយ៖ លោកគ្រូ Brad Klassen
បកប្រែដោយ៖ ឈាង បូរ៉ា
កែសម្រួលដោយ៖ លោក ទេព រ៉ូ, លោក ខែម បូឡុង, លោក ប៊ុន ធីម៉ូថេ លោក នាង និត និងលោកស្រី ថា សំបូរ
ដកស្រង់ខ្លះៗ និងកែសម្រួលចេញពី blog.tms.edu ដោយមានការអនុញ្ញាត។

តើអ្នកគិតយ៉ាងណា?

១ពិន្ទុ

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ?

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

១៥២៨៦

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ៦ មករា ២០២៦

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

វាគ្មានអ្វីគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ យើងបានទទួលសំណួរជាច្រើនពីបេសកជននៅតាមតំបន់នានា…

អានបន្ថែម

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

១១២៣

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៨ វិច្ឆិកា ២០២៥

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

ព្រះយេស៊ូវ ពួកសាវ័ក និងពួកសិស្សរបស់ទ្រង់ ពួកគេទាំងអស់បានសួរបណ្តាជននូវសំណួរជាក់លាក់។ ឥឡូវនេះ ប្រហែលជាពួកយើងគួរពិចារណាប្រើសំណួរដូចគ្នាទាំងនេះ សម្រាប់ក្រុមតូចរបស់យើងទាំងអស់។

អានបន្ថែម

តើស្ត្រីនឹងបានសង្គ្រោះក្នុងកាលដែលបង្កើតកូន មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (១ធីម៉ូថេ ២)

១១០៥

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១១ វិច្ឆិកា ២០២៥

តើស្ត្រីនឹងបានសង្គ្រោះក្នុងកាលដែលបង្កើតកូន មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (១ធីម៉ូថេ ២)

ស្ត្រីណាដែលទទួលយកតួនាទីដែលព្រះជាម្ចាស់បានតែងតាំងក្នុងខណៈដែលពួកនាងកំពុងបន្ត «សេចក្ដីជំនឿ សេចក្ដីស្រឡាញ់ នឹងសេចក្ដីបរិសុទ្ធ ទាំងមានគំនិតមារយាទ» ក្នុងគុណធម៌គ្រីស្ទបរិស័ទ នោះនាងនឹងរកឃើញថា ខ្លួននឹងបានសង្គ្រោះនៅថ្ងៃចុងក្រោយ។

អានបន្ថែម

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់ហេតុបណ្ដាញ

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

៥១៨៤

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៣ កុម្ភៈ ២០២៦

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

Why was Jesus baptized?

អានបន្ថែម

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

៨២៤៤

ក្តៅៗ

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ៣០ ធ្នូ ២០២៥

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

សាវ័ក ប៉ុល និងអ្នកនិពន្ធព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មីផ្សេងទៀតបានប្រើប្រាស់ពាក្យថា «អ្នកត្រួតត្រា» ជំនួសគ្នាទៅវិញទៅមកជាមួយនឹងពាក្យ «ពួកចាស់ទុំ»។ ឧទាហរណ៍៖ សូមពិចារណានៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរ ទីតុស ១:៥-៧។

អានបន្ថែម

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

៨២២០

ក្តៅៗពេញនិយម

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ២៣ ធ្នូ ២០២៥

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

ឯអ្នកណាដែលឈ្នះ នោះនឹងបានគ្រងសេចក្ដីទាំងនេះទុកជាមរដក អញនឹងធ្វើជាព្រះដល់អ្នកនោះ ហើយអ្នកនោះនឹងធ្វើជាកូន

អានបន្ថែម

តើអ្នកដែលមិនបានសង្គ្រោះ នឹងទទួលរងទុក្ខពីការជំនុំជម្រះដ៏អស់កល្បជានិច្ចឬទេ? (២ថែស្សាឡូនីច ១)

២៥២

ក្តៅៗ

កំណត់ហេតុបណ្ដាញ១៦ ធ្នូ ២០២៥

តើអ្នកដែលមិនបានសង្គ្រោះ នឹងទទួលរងទុក្ខពីការជំនុំជម្រះដ៏អស់កល្បជានិច្ចឬទេ? (២ថែស្សាឡូនីច ១)

កណ្ឌគម្ពីរ ២ថែស្សាឡូនីច ១:៨ បានលើកឡើងអំពី «ការសងសឹក» របស់ព្រះជាម្ចាស់។ ពាក្យជាភាសាក្រិក «អេកឌីខេស៊ីស» (ekdikēsis) បង្ហាញអំពីសេចក្ដីយុត្តិធម៌ ឬការផ្ដន្ទាទោស ដោយសំដៅទៅលើសេចក្ដីយុត្តិធម៌នៃការប្រោសលោះរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ជំនួសឲ្យអ្នករើសតាំងរបស់ទ្រង់ (លូកា ១៨:៧-៨) ឬសំដៅទៅលើការផ្ដន្ទាទោសដ៏សុចរិតរបស់ទ្រង់ទៅលើអ្នកដែលទាស់ប្រឆាំងនឹងទ្រង់ (លូកា ២១:២២; រ៉ូម ១២:១៩)។

អានបន្ថែម

មតិយោបល់

មានមតិយោបល់ដែលបានអនុម័ត 0

មិនទាន់មានមតិយោបល់ដែលបានអនុម័តទេ។

សរសេរមតិយោបល់

មតិយោបល់នឹងត្រូវបានពិនិត្យមុនពេលបង្ហាញ។

ការស្វែងរកអត្ថន័យក្នុងព្រះបន្ទូល

១១ មករា ២០២១អានរយៈពេល ២៤ នាទី

មើល៤២៤ដង

តើអ្នកគិតយ៉ាងណា?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ?

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

សំ​ណួរ​ដែល​បណ្តាល​ចិត្ត​៖ វិ​ធី​សាស្ត្រ​ថ្មី ​ក្នុង​ការ​ពិភាក្សា​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​តូច

តើ​ស្ត្រី​នឹង​​បាន​សង្គ្រោះ​ក្នុង​កាលដែល​បង្កើត​កូន ​មាន​ន័យយ៉ាង​ដូច​ម្ដេច​? (១ធីម៉ូថេ ២)

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់​ហេតុ​បណ្ដាញ

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ព្រះ​យេស៊ូវ​ទទួល​បុណ្យ​ជ្រមុជ​ទឹក?

តើ​គ្រូគង្វាល​ និង​ពួក​ចាស់ទុំមាន​ភាព​ខុសគ្នា​​​ឬ​?(១ធីម៉ូថេ ៣)

តើ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ដោយ​ផ្អែកលើ​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

មតិយោបល់

សរសេរមតិយោបល់

តើអ្នកគិតយ៉ាងណា?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ?

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីមានចិត្តឆេះឆួលក្នុងព័ន្ធកិច្ច?

សំ​ណួរ​ដែល​បណ្តាល​ចិត្ត​៖ វិ​ធី​សាស្ត្រ​ថ្មី ​ក្នុង​ការ​ពិភាក្សា​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​តូច

តើ​ស្ត្រី​នឹង​​បាន​សង្គ្រោះ​ក្នុង​កាលដែល​បង្កើត​កូន ​មាន​ន័យយ៉ាង​ដូច​ម្ដេច​? (១ធីម៉ូថេ ២)

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់​ហេតុ​បណ្ដាញ

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ព្រះ​យេស៊ូវ​ទទួល​បុណ្យ​ជ្រមុជ​ទឹក?

តើ​គ្រូគង្វាល​ និង​ពួក​ចាស់ទុំមាន​ភាព​ខុសគ្នា​​​ឬ​?(១ធីម៉ូថេ ៣)

តើ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ដោយ​ផ្អែកលើ​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

មតិយោបល់

សរសេរមតិយោបល់

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

តើស្ត្រីនឹងបានសង្គ្រោះក្នុងកាលដែលបង្កើតកូន មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (១ធីម៉ូថេ ២)

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់ហេតុបណ្ដាញ

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)

សំណួរដែលបណ្តាលចិត្ត៖ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការពិភាក្សានៅក្នុងក្រុមតូច

តើស្ត្រីនឹងបានសង្គ្រោះក្នុងកាលដែលបង្កើតកូន មានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (១ធីម៉ូថេ ២)

អត្ថបទបន្ថែមពី កំណត់ហេតុបណ្ដាញ

ហេតុអ្វីបានជាព្រះយេស៊ូវទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក?

តើគ្រូគង្វាល និងពួកចាស់ទុំមានភាពខុសគ្នាឬ?(១ធីម៉ូថេ ៣)

តើការជំនុំជម្រះដោយផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តិមានន័យយ៉ាងដូចម្ដេច? (វិវរណៈ ២០ និង ២១)