ភាគច្រើនការដាក់វិន័យក្នុងក្រុមជំនុំគួរតែធ្វើឡើងនៅក្នុងទំនាក់ទំនងធម្មតា ពីថ្ងៃច័ន្ទដល់ថ្ងៃសៅរ៍។ ទេ! នេះមិនមែនមានន័យថា លោកអ្នកចង់បានក្រុមជំនុំមួយដែលមានសមាជិកក្រុមជំនុំរត់ជុំវិញព្រះវិហារ ហើយធ្វើការកែតម្រូវឲ្យគ្នាគ្រប់ពេលនោះទេ។ ស្តាប់ទៅ គឺវាហាក់ដូចជាមិនល្អទាល់តែសោះ។វាគឺមានន័យយ៉ាងសាមញ្ញថា លោកអ្នកចង់បានក្រុមជំនុំ ដែលធ្វើការកំណត់ដោយសមាជិកដែលស្រែកឃ្លានចំពោះការគោរពកោតខ្លាចព្រះអម្ចាស់។ ជាធម្មតា សមាជិកក្រុមជំនុំស្នើសុំការកែតម្រូវ ដែលពួកគាត់មិនលាក់លៀមពីកំហុសរបស់ពួកគាត់នោះទេ ដោយព្រោះពួកគាត់ចង់មានភាពរីកចម្រើននៅក្នុងជីវិតរបស់ពួកគាត់។

ភាគច្រើនការដាក់វិន័យក្នុងក្រុមជំនុំគួរតែធ្វើឡើងនៅក្នុងទំនាក់ទំនងធម្មតា ពីថ្ងៃច័ន្ទដល់ថ្ងៃសៅរ៍។ ទេ! នេះមិនមែនមានន័យថា លោកអ្នកចង់បានក្រុមជំនុំមួយដែលមានសមាជិកក្រុមជំនុំរត់ជុំវិញព្រះវិហារ ហើយធ្វើការកែតម្រូវឲ្យគ្នាគ្រប់ពេលនោះទេ។ ស្តាប់ទៅ គឺវាហាក់ដូចជាមិនល្អទាល់តែសោះ។ វាគឺមានន័យយ៉ាងសាមញ្ញថា លោកអ្នកចង់បានក្រុមជំនុំ ដែលធ្វើការកំណត់ដោយសមាជិកដែលស្រែកឃ្លានចំពោះការគោរពកោតខ្លាចព្រះអម្ចាស់។ ជាធម្មតា សមាជិកក្រុមជំនុំស្នើសុំការកែតម្រូវ ដែលពួកគាត់មិនលាក់លៀមពីកំហុសរបស់ពួកគាត់នោះទេ ដោយព្រោះពួកគាត់ចង់មានភាពរីកចម្រើននៅក្នុងជីវិតរបស់ពួកគាត់។
«សួស្តីកុសល តើអ្នកមានយោបល់អ្វីខ្លះសម្រាប់ការដែលខ្ញុំដឹកនាំប្រជុំនោះ? តើខ្ញុំគួរធ្វើអ្វីខ្លះទៀត ដើម្បីឲ្យមានភាពល្អប្រសើរជាងនេះ?»
«សម្ផស្ស ខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកដឹងថា អ្នកតែងតែអាចនិយាយអំពីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំ និងរបៀបដែលអ្នកឃើញខ្ញុំស្រឡាញ់ប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ។ហើយសាច់ឈាមរបស់ខ្ញុំ ពិតជាមិនចង់សួររឿងមួយនេះទេ ប៉ុន្តែ... តើអ្នកមានការសង្កេតឃើញណាមួយពីរបៀបដែលអ្នកបានឃើញខ្ញុំនៅក្នុងភាពជាឪពុក ឬម្តាយដែរ ឬទេ?»
ពេលខ្លះ អ្នកនិពន្ធបានធ្វើការបែងចែករវាង ការដាក់វិន័យ អប់រំ និងការដាក់វិន័យកែតម្រូវ។ ការដាក់វិន័យអប់រំមានន័យថា គឺជាការបង្រៀន។ការទូន្មានកែតម្រូវមានន័យថា គឺជាការកែតម្រូវកំហុសឆ្គង។ប៉ុន្តែ វាមានភាពច្បាស់លាស់ថា ការដាក់វិន័យទាំងពីរនេះ គឺត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នា។ វាពិតជាពិបាកក្នុងការដែលមានការដាក់វិន័យតែមួយ ហើយពុំមានការដាក់វិន័យមួយផ្សេងទៀត។ ការដាក់វិន័យនៅក្នុងជីវិតក្រុមជំនុំ គឺជាការអប់រំ និងការកែតម្រូវ ដែលគួរតែត្រូវបានបង្ហាញមិនមែនត្រឹមតែថ្ងៃអាទិត្យតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក្រុមជំនុំគួរតែមាន ចាប់ពីថ្ងៃច័ន្ទ ដល់ថ្ងៃសៅរ៍។ លោកអ្នកអាចនិយាយថា ការដាក់វិន័យ គឺគ្រាន់តែជារបៀបមួយផ្សេងទៀត ក្នុងការពណ៌នាអំពីដំណើរការនៃភាពជាសិស្សរបស់ព្រះយេស៊ូវ។ តើភាពជាសិស្ស និងការដាក់វិន័យគួរធ្វើឡើងនៅពេលណា? វាត្រូវតែធ្វើឡើងពេញមួយសប្ដាហ៍។ នោះហើយ គឺជាពេលដែលត្រូវធ្វើវាឡើងនៅក្នុងក្រុមជំនុំ។
សំណួរដ៏ពិបាកជាង
ប៉ុន្តែ នេះជាសំណួរដ៏ពិបាកណាស់៖ តើនៅពេលណា ដែលលោកអ្នកយកដំណើរការនៃការដាក់វិន័យទៅកាន់កម្រិតបន្ទាប់ គឺពីកម្រិតទីមួយ ទៅកាន់កម្រិតទីពីរ ឬកម្រិតទីបី ហើយចាប់ពីពីរ ឬបីនាក់ ទៅកាន់ក្រុមជំនុំទាំងមូល?
នៅត្រង់ចំណុចនេះ វាមិនមានជារូបមន្តមួយដែលមានភាពងាយស្រួលនោះទេ។ រឿងនីមួយៗត្រូវតែវិនិច្ឆ័យលើគុណសម្បត្តិរបស់វារៀងៗខ្លួន។ ជាឧទាហរណ៍ មានស្ថានភាពខ្លះ ដែលពួកចាស់ទុំរបស់យើងមិនបានមើលឃើញពីតម្រូវការក្នុងការចំណាយពេលយូរសម្រាប់ធ្វើការទាល់តែសោះ ហើយមានស្ថានភាពផ្សេងទៀតដែលយើងបានធ្វើការអស់ជាច្រើនខែ ឬច្រើនឆ្នាំ ដោយយើងមិនដែលបានសម្រេចចិត្តយករឿងជាក់លាក់ណាមួយទៅកាន់កម្រិតបន្ទាប់នោះទេ។
ជាញឹកញាប់ រឿងរ៉ាវនេះនឹងកើតឡើង នៅពេលអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើបាបកំពុងតែចូលរួមធ្វើការជាមួយពួកយើង ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើបាបនោះ។ ខ្ញុំនៅចាំបានថា ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលចាស់ទុំនៅក្នុងក្រុមជំនុំរបស់យើង បានធ្វើការជាមួយប្ដីប្រពន្ធមួយគូក្នុងរយៈពេល ៤ ឬ៥ឆ្នាំ។ វាជារយៈពេលមួយដែលយូរគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកចាស់ទុំ ចាប់ផ្ដើមដំណើរការប្រឹក្សាផ្តល់យោបល់ទៅដល់ប្ដីប្រពន្ធមួយគូនេះ ដែលពួកគេត្រូវបានលាឈប់ពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៅក្នុងក្រុមជំនុំ ដោយសាររយៈពេលកាន់មុខដំណែងរបស់ពួកគេបានផុតអាណត្តិ ហើយពួកចាស់ទុំថ្មីបានចូលកាន់ដំណែងក្នុងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ក្រុមជំនុំ ដែលតម្រូវឲ្យធ្វើការសង្ខេបអំពីស្ថានភាពរបស់ពួកគាត់។ ការផ្លាស់ប្ដូរនេះធ្វើឡើងពីរទៅបីដង គឺនៅក្នុងអំឡុងពេលដែលប្តីប្រពន្ធមួយគូនេះមានបញ្ហា។ ពួកគេទាំងពីរនាក់មិនធ្លាប់ត្រូវបានបញ្ឈប់ពីមុខដំណែងរបស់ពួកគេជាសាធារណៈនោះទេ។
សំណួរដែលងាយស្រួលជាងបន្តិច
យ៉ាងហោចណាស់ មានលក្ខខណ្ឌទ្រឹស្ដី ដែលបង្ហាញថា នេះជាសំណួរមួយដែលងាយស្រួលក្នុងការឆ្លើយបន្តិច៖ តើអំពើបាបណាមួយដែលត្រូវបានលាតត្រដាងជាសាធារណៈ និងត្រូវធ្វើការដកអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបនោះចេញពីក្រុមជំនុំ? ដើម្បីឆ្លើយតបសំណួរនេះ អ្នកនិពន្ធជំនាន់ដើមតែងចងក្រងឈ្មោះនៃអំពើបាបពីបទគម្ពីរ ដូចជានៅក្នុង ១កូរិនថូស ជំពូក៥ និងជំពូក៦ ដែលចែងថា៖ «គឺខ្ញុំបានសរសេរមកអ្នករាល់គ្នា ដោយន័យយ៉ាងនេះថា បើមានអ្នកណាក្នុងពួកជំនុំជាមនុស្សកំផិត ឬលោភ ឬថ្វាយបង្គំរូបព្រះ ឬជេរប្រមាថ អ្នកប្រមឹក ឬប្លន់ កំហែង នោះមិនត្រូវឲ្យភប់ប្រសព្វនឹងគេឡើយ ក៏មិនត្រូវទាំងបរិភោគជាមួយនឹងគេផង» (១កូរិនថូស ៥:១១)។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើយើងគ្រាន់តែនៅជាប់នឹងបញ្ជីឈ្មោះទាំងនោះ តើមានន័យថា យើងគួរបណ្ដេញអ្នកលោភលន់ចេញពីក្រុមជំនុំ ដោយគាត់មិនមែនជាអ្នកកេងបន្លំដែរ ឬទេ? អ្នកដែលបោកប្រាស់ ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនមែនជាឃាតក ឬជនល្មើសខាងផ្លូវភេទកុមារ? អ្នកដែលជាអ្នកកេងបន្លំ ឃាតក និងជនល្មើសខាងផ្លូវភេទ គឺមិនត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះខាងលើនេះទេ។
ប្រាកដណាស់ ខ្ញុំមិនបានគិតថា យើងគួរចាត់ទុកបញ្ជីឈ្មោះទាំងនេះថា ជារឿងទាំងអស់នោះទេ។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ សាវ័ក ប៉ុល កំពុងតែពណ៌នាអំពីប្រភេទនៃអំពើបាបដែលយើងគួររំពឹងថា វានឹងបង្ហាញលក្ខណៈរបស់អ្នកដែលនៅតែមិនជឿ និងអ្នកដែលមិនបានប្រែចិត្ត (សូមមើល ១កូរិនថូស ៦:៩-១០)។
ដូច្នេះ ខ្ញុំគិតថា ចម្លើយដ៏ខ្លីដែលឆ្លើយទៅកាន់សំណួរខាងលើនេះ គឺមានតែអំពើបាបនៃឫកពាខាងក្រៅ ធ្ងន់ធ្ងរ និងគ្មានការប្រែចិត្តទេ ដែលជាមូលហេតុនៃការលាតត្រដាងអំពើបាបនោះជាសាធារណៈ និងត្រូវធ្វើការដកអ្នកដែលប្រព្រឹត្តបាបនោះចេញពីក្រុមជំនុំ ហើយអំពើបាបមួយត្រូវតែមានលក្ខណៈទាំងបីចំណុចដូចខាងក្រោមនេះ គឺមិនមែនមានតែមួយ ឬពីរចំណុចតែប៉ុណ្ណោះនោះទេ។
១) អំពើបាបត្រូវតែបង្ហាញចេញមកខាងក្រៅ
ចំណុចទី១ អំពើបាប គឺជាអ្វីដែលជាដំបូង អំពើបាបគឺជាអ្វីដែលលោកអ្នកអាចមើលឃើញដោយភ្នែក ឬស្តាប់ឮដោយត្រចៀកបាន។ វាមិនមែនជាអ្វីដែលលោកអ្នកសង្ស័យថា អំពើបាបអាចនឹងកំពុងដេកលង់លក់ស្ងាត់ច្រៀបនៅក្នុងចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗនោះឡើយ។ សាវ័ក ប៉ុល បានរាយបញ្ជីឈ្មោះការលោភនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះខាងលើ ប៉ុន្តែលោកអ្នកមិនត្រូវចោទប្រកាន់នរណាម្នាក់ថា គាត់ជាមនុស្សលោភ ហើយបន្ទាប់មកធ្វើការបណ្ដេញគាត់ចេះពីក្រុមជំនុំនោះទេ ប្រសិនបើលោកអ្នកមិនមានភស្តុតាងបង្ហាញពីខាងក្រៅគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បញ្ជាក់ថា អ្នកនោះជាមនុស្សម្នាក់ដែលលោភនោះ។ប្រព័ន្ធតុលាការខាងលោកីយ៍ មានការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការថ្លឹងថ្លែងភស្តុតាងដែលពួកគេទទួលបាន។តើក្រុមជំនុំគួរតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នតិចជាងនេះដែរឬទេ? ព្រះយេស៊ូវទ្រង់មិនមានព្រះទ័យចាប់អារម្មណ៍នឹងយុត្តិធម៌របស់ហ្វូងមនុស្សដែលឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់នោះទេ។
ប៉ុន្តែ សូមកត់សម្គាល់ការនិយាយរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបាននិយាយថា «ខាងក្រៅ» មិនមែន «ជាសាធារណៈ» នោះទេ។ជាឧទាហរណ៍ អំពើសហាយស្មន់ វាមិនមែនត្រូវបានបង្ហាញចេញជាសាធារណៈទេ។វាជាអំពើមួយដែលត្រូវធ្វើឡើងដោយឯកជន។នោះហើយជាមូលហេតុដែលខ្ញុំនិយាយថា «ខាងក្រៅ»។
២) អំពើបាបត្រូវតែធ្ងន់ធ្ងរ
ការថប់បារម្ភ ការភ័យខ្លាច និងភាពតានតឹងអាចប្រហែលជាអំពើបាប។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំមិនជឿថា កិច្ចការទាំងនេះអាចធ្វើឲ្យមានការលាតត្រដាងជាសាធារណៈ និងធ្វើការដកអ្នកនោះចេញពីក្រុមជំនុំនោះទេ។
ឧទាហរណ៍ថា ខ្ញុំបានចាប់បានបងប្រុសម្នាក់ដែលបាននិយាយបំផ្លើសរឿងមួយ គាត់ប្រហែលជាកំពុងធ្វើអំពើបាប ប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធថា គាត់មិនបានធ្វើវានោះទេ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំនឹងមិននិយាយរឿងនេះចេញ ជាសាធារណៈនោះឡើយ។ សាវ័ក ពេត្រុស បានប្រាប់យើងថា «សេចក្តីស្រឡាញ់នឹងគ្របបាំងអំពើបាបជាអនេកអនន្ត» (១ពេត្រុស ៤:៨)។ ប្រាកដណាស់ លក្ខណៈសំខាន់មួយនៃក្រុមជំនុំដែលមានសុខភាពល្អ គឺការមានឆន្ទៈមើលរំលងអំពើបាបជាច្រើនដែលយើងបានឃើញនៅក្នុងជីវិតរបស់សមាជិកដែលថ្វាយបង្គំរួមក្នុង ក្រុមជំនុំរបស់យើង។
ដូច្នេះ តើអ្វីទៅជាអំពើបាបដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ? វាគឺជាអំពើដែលធ្វើឲ្យយើងពិបាកក្នុងការជឿថា អ្នកណាម្នាក់ដែលបានទទួលព្រះវិញ្ញាណនៃព្រះ គឺជាគ្រីស្ទបរិស័ទ ប្រសិនបើអ្នកនោះមិនបានប្រែចិត្តទាល់តែសោះ។ សូមចងចាំអំពីអត្ថន័យនៃភាពជាសមាជិក៖ ការបញ្ជាក់អះអាងពីក្រុមជំនុំនៃការប្រកាសអំពីសេចក្តីជំនឿរបស់សមាជិកណាម្នាក់។ អំពើបាបធ្ងន់ធ្ងរ គឺជាអំពើដែលនាំឲ្យមានផលលំបាក ប្រសិនបើគ្រីស្ទបរិស័ទណាម្នាក់មិនអាចធ្វើទៅរួច ដើម្បីឈរនៅចំពោះលោកីយ៍ដែលកំពុងសម្លឹងមើលគាត់ និងបន្តរស់នៅបញ្ជាក់ពីសេចក្តីជំនឿថា ជាសេចក្តីជំនឿដែលគួរឲ្យទុកចិត្ត។ខ្ញុំអាចមានមនសិការល្អក្នុងការបន្តបញ្ជាក់ពីសេចក្តីជំនឿរបស់មនុស្សម្នាក់ដែលបដិសេធថា គាត់បាននិយាយបំផ្លើសរឿងមួយ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចធ្វើដូច្នេះ ចំពោះអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើអសីលធម៌ខាងផ្លូវភេទ ការជេរប្រមាថ ការប្រមឹក និងកិច្ចការផ្សេងៗទៀត។
ការវិនិច្ឆ័យសម្រាប់អំពើបាប «ធ្ងន់ធ្ងរ» មានលក្ខណៈតាមសេចក្តីជំនឿដែរឬទេ? មែនហើយ នោះគឺជាមូលហេតុដែលអំពើបាបដូចគ្នានៅក្នុងស្ថានភាពមួយ អាចតម្រូវឲ្យមានការបណ្ដេញអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបនោះចេញពីក្រុមជំនុំ ខណៈដែលក្នុងស្ថានភាពមួយផ្សេង និងសម្រាប់មូលហេតុនៃស្ថានភាពមួយចំនួនទៀត វាប្រហែលជាមិនតម្រូវឲ្យក្រុមជំនុំធ្វើបែបនេះទេ។វាមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ព្រះគម្ពីរក្នុងការផ្តល់ឲ្យយើងនូវបញ្ញត្តិដែលជាក់លាក់ ដើម្បីធ្វើការដោះស្រាយជាមួយរាល់ស្ថានភាពដែលយើងអាចយល់បាន។ដូចគ្នាផងដែរ ព្រះអម្ចាស់ទ្រង់មានព្រះទ័យចង់ឲ្យយើងអំពាវនាវដល់ទ្រង់ ដើម្បីសុំឲ្យមានប្រាជ្ញា និងឲ្យយើងដើរដោយសេចក្តីជំនឿ។ ដោយពេលខ្លះ នេះគឺជាហេតុផលមួយទៀតដែលក្រុមជំនុំគួរតែមានការប៉ងប្រាថ្នា ដើម្បីបង្កើនពួកចាស់ទុំឲ្យមានកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងក្រុមជំនុំទៅតាមលទ្ធភាពដែលពួកគេអាចធ្វើទៅបាន។មុនពេលនាំអ្នកដទៃផ្សេងទៀតចូលរួមថ្វាយបង្គំក្នុងព្រះវិហារ លោកអ្នកមិនចង់ឲ្យមានមនុស្សតែម្នាក់ ឬពីរនាក់ ត្រូវធ្វើការថ្លឹងថ្លែងជាមួយបញ្ហាទាំងនេះទេ។
៣) អំពើបាបមួយ ដែលមិនមានការប្រែចិត្ត
មនុស្សម្នាក់នោះ ត្រូវបានប្រឈមមុខនឹងអំពើបាបរបស់ខ្លួន។ ហើយទោះបីជាគាត់ទទួលស្គាល់ថា វាជាអំពើបាប ឬមិនមែនជាអំពើបាបក៏ដោយ ហើយថា តើគាត់និយាយថា គាត់នឹងបញ្ឈប់ប្រព្រឹត្តធ្វើវា ឬក៏បន្ត ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត គាត់បានបដិសេធមិនបោះបង់ចោលក្នុងការប្រព្រឹត្តវានោះទេ។ គាត់បានបន្តប្រព្រឹត្តអំពើបាបទាំងនេះ។ គាត់មិនអាច (ឬនឹងមិនអាច) បំបែកចេញពីអំពើបាបទាំងនេះឡើយ វាប្រៀបដូចជាមនុស្សដែលល្ងីល្ងើ ហើយគាត់ចូលចិត្តភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់គាត់។
ប៉ុន្តែ តើយើងគួរប្រឈមនឹងបាបដោយរបៀបណា?
មានពេលខ្លះ ព្រះយេស៊ូវទ្រង់មានព្រះទ័យខ្ញាល់ដោយទ្រង់បានផ្កាប់តុនៃពួកអ្នកដូរប្រាក់ក្នុងព្រះវិហារ។មានពេលខ្លះទៀត ពួកសាវ័កបានប្រើពាក្យសម្ដីមុតស្រួចជាសាធារណៈទៅកាន់បុគ្គលណាម្នាក់ដោយផ្ទាល់ (សូមពិចារណាអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ដីរបស់ សាវ័ក ពេត្រុស និង លោក ស៊ីម៉ូន ជាគ្រូមន្តអាគមនៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរកិច្ចការជំពូក៨ ឬពាក្យសម្ដីរបស់ សាវ័ក ប៉ុល នៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ១កូរិនថូស ជំពូក ៥)។ ហើយប្រហែលជាមានឱកាសដ៏កម្រណាមួយនៅពេលដែលលោកអ្នកធ្វើការកែតម្រូវសមាជិកក្រុមជំនុំរបស់លោកអ្នក ដើម្បីឲ្យពួកគាត់មានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩ ឬលេខ១០ នៅលើមាត្រដ្ឋាននៃភាពខ្លាំងរបស់ពួកគាត់។
ប៉ុន្តែ របៀបនៃការប្រឈមមុខ ឬការចោទសួរសំណួររបស់លោកអ្នកនៅក្នុងកាលៈទេសៈភាគច្រើន គួរតែមានលក្ខណៈទាំងនេះដូចខាងក្រោម៖
ប្រាជ្ញាតែងតែត្រូវការក្នុងការកែតម្រូវ ដោយព្រោះគ្មានស្ថានភាពពីរដែលដូចគ្នានោះទេ។វាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការនិយាយថា មែនហើយ យើងបានធ្វើកិច្ចការនេះជាមួយបុគ្គលនេះ»។ ខណៈដែលយើងមានអ្វីជាច្រើនដែលត្រូវរៀនតាមរយៈបទពិសោធន៍កន្លងមក ហើយនៅទីបំផុតយើងត្រូវតែពឹងផ្អែកលើគោលការណ៍ដែលមាននៅក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ ការដឹកនាំពីព្រះវិញ្ញាណរបស់ទ្រង់ និងការពិចារណាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើចំណុចពិសេស និងភាពខុសគ្នានៃស្ថានភាពនីមួយៗ។
* * * * *
កំណត់ចំណាំរបស់អ្នកបោះពុម្ពផ្សាយ៖ អត្ថបទនេះ គឺត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរបស់លោក យ៉ូណាថាន លីម៉ាន់ (Jonathan Leeman ) «ការយល់ដឹងអំពីការដាក់វិន័យក្នុងក្រុមជំនុំ» (B&H, ២០១៦)។

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…

កាលពីប្រាំរយឆ្នាំមុន សកម្មភាពដ៏ក្លាហានរបស់លោក ម៉ធិន លូសើរ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាកំណែទម្រង់ខាងឯជំនឿ…
មានមតិយោបល់ដែលបានអនុម័ត 0
មិនទាន់មានមតិយោបល់ដែលបានអនុម័តទេ។ សូមធ្វើជាមនុស្សដំបូងដែលឆ្លើយតប។
មតិយោបល់នឹងត្រូវបានពិនិត្យមុនពេលបង្ហាញ។